Fizjoterapia uroginekologiczna – co to takiego?

with Brak komentarzy

fizjoterapia uroginekologiczna

Fizjoterapia uroginekologiczna to stosunkowo młoda gałąź fizjoterapii. Choć coraz więcej mówi się o profilaktyce zdrowia kobiet, to nadal wiele z nich nie ma pojęcia, że taka dziedzina fizjoterapii w ogóle istnieje i w czym tak naprawdę może nam ona pomóc.

Kiedy zapytałam Was, na facebooku i instagramie, z czym kojarzy Wam się fizjoterapia uroginekologiczna większość odpowiedzi dotyczyła nietrzymania moczu oraz pracy z blizną po cesarskim cięciu. I to świetnie, że wiecie, że w tych przypadkach warto wspomóc się pracą w gabinecie, to jednak fizjoterapia uroginekologiczna ma nam o wiele więcej do zaoferowania.

Dlatego dziś chcę Wam opowiedzieć trochę więcej o tym, czym zajmuję się fizjoterapeuta uroginekologiczny, z jakimi schorzeniami możecie się do niego zgłosić i jakie są możliwości leczenia.

Czym zajmuje się fizjoterapia uroginekologiczna?

Fizjoterapia uroginekologiczna zajmuje się szerokopojętymi zaburzeniami w obrębie narządów miednicy mniejszej. Jednym z najpowszechniejszych problemów z jakimi zgłaszają się pacjentki (choć pacjenci również) jest nietrzymanie moczu. Schorzenie to dotyczy aż co trzeciej kobiety na świecie, a coraz bardziej rosnąca świadomość sprawia, że wiele z nich korzysta z pomocy fizjoterapii, zwłaszcza na wczesnym etapie choroby. Warto wiedzieć, że nietrzymanie moczu może mieć nie tylko charakter wysiłkowy, ale może także być spowodowane nadmiernym napięciem mięśni, nadreaktywnością pęcherza moczowego, czy parciami naglącymi. W przypadku nietrzymania moczu, fizjoterapia jest pomocna zwłaszcza w I i II stopniu zaawansowania. Również nietrzymanie gazów lub stolca kwalifikuje się do pracy z fizjoterapeutą.

Kolejnym schorzeniem, z którym warto zgłosić się do fizjoterapeuty uroginekologicznego jest obniżenie narządów miednicy mniejszej, które często jest następstwem lub towarzyszy nietrzymaniu moczu. Także w tym przypadku najlepsze efekty terapii możemy osiągnąć w początkowym etapie, czyli w stopniu I i II.

Mnóstwo kobiet doświadcza dolegliwości bólowych w obszarze miednicy mniejszej, jednak rzadko kiedy trafiają one od razu do fizjoterapeuty. A warto wiedzieć, że wiele z zespołów bólowych miednicy spowodowanych jest zaburzeniami równowagi mięśniowo-powięziowej w okolicy samej miednicy, mięśni dna miednicy czy stawów biodrowych.

W przpadku powyższych schorzeń praca z fizjoterapeutą uroginekologicznym polega na zastosowaniu odpowiednich technik manualnych, prowadzenia ćwiczeń dostosowanych do stanu pacjentki oraz jej pracy własnej w domu.

To o czym mało kto wie, to problem bolesnych miesiączek który także z powodzeniem możemy wyeliminować z pomocą fizjoterapii uroginekologicznej. W wielu przypadkach spowodwane jest to napięciem w okolicy więzadeł macicy, które w prosty sposób możemy rozluźnić i poprawić ich pracę. Bardzo zachęcam do konsultacji w tym temacie, zwłaszcza jeśli zostałyście już przebadane na wszystkie strony i jedyne co usłyszałyście od lekarza, to że „taka już Pani uroda”, lub „przejdzie po ciąży”.

Fizjoterapia uroginekologiczna w ciąży

Ciąża, mimo że jest stanem fizjologicznym, niesie za sobą wiele zmian w obrębie całego narządu ruchu kobiety. W wyniku działania hormonów zmienia się cała sylwetka, ustawienie miednicy, która poszerza się i przygotowuje w ten sposób do porodu, środek ciężkości ciała przesuwa się do przodu. Wszystko to bardzo wpływa na postawę ciała. Pogłębia się wygięcie w dolnej części kręgosłupa, a mięśnie i więzadła ulegają rozciągnięciu i przeciążeniu. Zmiany te mogą powodować przeróżne dolegliwości, które powszechnie uważa się za normalne i przypisuje je naturalnemu przebiegowi ciąży. Jednak ciąża wcale nie musi boleć, a wielu z pojawiających się dolegliwości można z powodzeniem zapobiec lub je wyeliminować.

To z czym najczęściej zmagają się kobiety w ciąży są bóle kręgosłupa, trudności z oddychaniem, obrzęki nóg oraz skurcze. W miarę postępu ciąży może dojść do tego ból poszerzającego się spojenia łonowego czy bioder. Często pojawiają się także bóle między łopatkami, czy ból głowy spowodowany zmianami w obrębie piersiowej części kręgosłupa. Ze wszystkimi tymi problemami możemy poradzić sobie z pomocą fizjoterapii.

Bardzo często już w czasie ciąży pojawiają się problemy z wysiłkowym nietrzymaniem moczuDno miednicy w ciąży musi znosić duże obciążenia, ale dzięki odpowiedniemu postępowaniu oraz fizjoterapii możemy znacząco wpłynąć na poprawę pracy mięśni dna miednicy. Fizjoterapeuta podczas badania oceni, czy problemy spowodowane są osłabieniem mięśni, czy może ich nadmiernym napięciem i na tej podstawie zaleci odpowiednie ćwiczenia, rozluźni napięte struktury i nauczy zasad profilaktyki, które będą wspierać w czasie terapii, a także długo po.

Kolejny problem to rozejście mięśni prostych brzucha, które pojawia się już w czasie ciąży. Warto wiedzieć, że jest to stan fizjologiczny i nie jesteśmy w stanie mu zapobiec. Jednak mimo, że rozejście mięśni jest naturalne, już na etapie ciąży możemy zastosować np. kinesiotaping, który zabezpieczy brzuch, a także techniki manualne, które przywrócą równowagę napiętym, sąsiadującym mięśniom, zdejmując tym samym obciążenie z samych mięśni brzucha. To, co możemy zrobić to nauczyć się tak funkcjonować, aby nie dokładać naszym  mięśniom i kresie białej dodatkowych obciążeń, które mogą utrudniać powrót mięśni na miejsce już po porodzie.

Fizjoterapeuta może także nauczyć Cię prawidłowego wykonywania ćwiczeń oraz poinstruuje, których rodzajów aktywności lepiej unikać, biorąc pod uwagę stan Twojego ciała i sprawności. Odpowiednio poprowadzony trening w ciąży pomaga zapobiegać większości wymienionych tu dolegliwości oraz przygotować ciało do porodu. Dzięki temu nabierzesz większej świadomości swojego ciała oraz nauczysz się jak rozluźnić mięśnie dna miednicy, co jest kluczowe w porodzie. W przygotowaniu do porodu pomocne są także techniki manualne, które pozwolą np. rozluźnić dno miednicy, poprawić ruchomość w obrębie kości krzyżowej czy stawów krzyżowo-biodrowych, dzięki czemu miednica podczas porodu będzie się łatwiej otwierać i dostosowywać do rodzącego się malucha.

Fizjoterapia uroginekologiczna po porodzie

Fizjoterapia połogowa jest bardzo ważna dla zdrowia i sprawności kobiet, jednak mam wrażenie, że jest to obszar najbardziej przez kobiety zaniedbywany. Kiedy pojawia się dziecko, to ono staje się najważniejsze a ewentualne problemy mamy spychane są na dalszy plan. Jednak, nie ma co do tego wątpliwości, że to, jak zadbamy o siebie w tym wczesnym etapie tuż po porodzie, ma ogromny wpływ na późniejsze funkcjonowanie ciała.

Wiele kobiet, uznaje po porodzie za normalne problemy takie jak nietrzymanie moczu podczas wysiłku, miękki i zwiotczały brzuch, bóle kręgosłupa, które nie mijają po okresie ciąży, ból czy dyskomfort w okolicy krocza, zaburzenia czucia w okolicy blizny po cesarskim cięciu, czy nacięciu krocza lub zmiany w odczuwaniu doznań seksualnych. Jednak zmianom tym z powodzeniem można zapobiegać lub leczyć, jeśli do takich doszło.

Pierwsze, delikatne ćwiczenia usprawniające możemy zacząć jeszcze w szpitalu, w pierwszej dobie po porodzie. Niektóre szpitale oferują już konsultacje z fizjoterapeutą uroginekologicznym podczas pobytu w szpitalu, jednak nadal jest to rzadkość. Dlatego bardzo zachęcam Was do wybrania się na wizytę jeszcze w czasie połogu, najlepiej w okolicy 4-5 tygodnia po porodzie. Dlaczego? A no dlatego, że w czasie pierwszych kilkunastu tygodni po porodzie w organizmie wciąż działa hormon, relaksyna, który wpływa na rozluźnienie stawów i więzadeł. Dzięki jej działaniu nasze ciała są bardziej „plastyczne” i lepiej poddają się terapii. Dlatego to właśnie pierwsze tygodnie po porodzie są najlepszym czasem, aby ułatwić sobie powrót do sprawności.

Podczas wizyty fizjoterapeuta oceni Twoją postawę, która bardzo często nadal pozostaje „postawą ciążową” i pomoże przywrócić prawidłowe ustawienie kręgosłupa oraz stawów i wyeliminuje ewentualne dolegliwości.  Sprawdzi także stan mięśni dna miednicy oraz mięśni brzucha pod kątem rozejścia mięśni prostych i zastosuje odpowiednią terapię, która ułatwi mięśniom powrót do prawidłowego napięcia.

Kolejną bardzo ważną rzeczą jest praca z blizną po cesarskim cięciu, czy nacięciu krocza (jeśli do niego doszło). Odpowiednie działanie w tym obszarze jest bardzo ważne, ponieważ blizny pozostawione same sobie mogą prowadzić do wielu dolegliwości, które później rzadko kiedy kojarzone są z obecnością blizny właśnie. Fizjoterapeuta przeprowadzi terapię oraz nauczy jak samodzielnie mobilizować bliznę, aby usprawnić jej gojenie i modelowanie.

To w czym jeszcze mogą pomóc wczesne działania z fizjoterapeutą po porodzie, to szybsze obkurczanie się i oczyszczanie macicy, zapobieganie nietrzymaniu moczu i obniżeniu narządów, nauka prawidłowego wykonywania codziennych czynności (np. noszenie, karmienie, kąpiel, czy przewijanie dziecka, siedzenie i stanie w nieobciążającej pozycji, prawidłowe nawyki toaletowe).

Częstą dolegliwością, która może pojawić się po porodzie, a często już w czasie ciąży, są bóle kości krzyżowej lub ogonowej. Tutaj także warto zasięgnąc pomocy fizjoterapeuty.

Pod okiem fizjoterapeuty uroginekologciznego możesz także kontynuować swój powrót do formy po ciąży, dzięki odpowiedniemu dopasowaniu aktywności fizycznej do stanu Twojego ciała.

Fizjoterapia okołooperacyjna

Czasami zdarza się tak, że zmiany do których doszło są na tyle zaawansowane, że konieczna jest operacja. Także tutaj z pomocą przychodzi fizjoterapia uroginekologiczna. Możemy wyróżnić fizjoterapię przedoperacyjną oraz pooperacyjną. Fizjoterapia przedoperacyjna pomoże przygotować daną okolicę ciała do zabiegu, a pooperacyjna (jeszcze w szpitalu) przywróci prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu już po. Dzięki temu zapobiegamy powikłaniom ze strony układu krążeniowo-oddechowego oraz uczymy się zasad profilaktyki na czas już po operacji.

W poźniejszym etapie leczenia pracujemy nad przywróceniem równowagi mięśniowo-powięziowej, zmniejszeniem dolegliwości bólowych, czy pracujemy z blizną po zabiegu. Warto wiedzieć, że nie tylko blizna po cesarskim cięciu kwalifikuje się do rehabilitacji, ale każda blizna po jakimkolwiek innym zabiegu bądź urazie. 

Pamiętajcie, że często sam zabieg operacyjny nie rozwiązuje całego problemu i bardzo ważne jest odbudowanie prawidłowego napięcia i pracy mięśni, ruchomości stawów czy powięzi, aby zapobiec ewentualnym nawrotom choroby.

 

Profilaktyka i edukacja

Pisząc ten artykuł nie mogłam nie wspomnieć o profilaktyce, która jest bardzo ważnym elementem fizjoterapii uroginekologicznej. W końcu to właśnie profilaktyka i edukacja to to, co głównie robię dla Was tutaj na blogu, czy w mediach społecznościowych 😉

Niestety edukacja w  temacie zdrowia kobiet wciąż bardzo kuleje i nadal potrzebujemy ogromnej ilości uświadamiania i edukowania w zakresie tego, co jest dla nas zdrowe a co nie, jakie nawyki warto sobie wypracować, a z czego zdecydowanie powinnyśmy zrezygnować. Warto pamiętać o tym, że nasze ciała różnią się od ciał mężczyzn. Inne są też obciążenia, które musimy na siebie przyjmować, dlatego tak ważne jest, aby cała naszą aktywność i dbałość o zdrowie dostosowywać do naszych możliwości.

A Wam z czym kojarzy się fizjoterapia uroginekologiczna? Wiedziałyście, że leczenie schorzeń o których wspomniałam w artykule warto wesprzeć pracą w gabinecie fizjoterapeuty?