Ostry ból kręgosłupa – co robić?

with 58 komentarzy

ostry-ból-kręgosłupa

 

Od czasu do czasu pobolewa cię kręgosłup. Czujesz, że Twoje mięśnie są jakieś sztywne i spięte. Kiedy posiedzisz trochę przed komputerem, ciężko jest Ci się potem wyprostować. Taka sytuacja może trwać już kilka miesięcy, a nawet lat! Nic z tym nie robisz “bo to przecież normalne”, masz tak praktycznie od zawsze. Aż nagle któregoś dnia schylasz się po upuszczony długopis, czujesz nagły, ostry ból w kręgosłupie i nie jesteś w stanie się wyprostować.

Znasz to?

Dolegliwości kręgosłupa to plaga naszych czasów. Siedzący tryb życia, przeważa u większości z nas. Dołóżmy do tego niską aktywność fizyczną, częste przeciążenia, oraz wszechobecny stres i mamy przepis na katastrofę.

Według statystyk na bóle kręgosłupa cierpi ok 60-80% społeczeństwa. Co 2 osoba na świecie doświadczyła lub doświadczy w swoim życiu epizodu ostrego bólu kręgosłupa. Może to spotkać praktycznie każdą z nas. Do takich sytuacji dochodzi najczęściej w momencie kiedy najmniej się tego spodziewamy: podczas pracy, w domu przy wykonywaniu zwykłych, codziennych czynności, czy podczas weekendowej zabawy z dziećmi.

Jeśli zdarzy się to w ciągu tygodnia, to jeszcze pół biedy – możesz od razu udać się po pomoc do lekarza lub fizjoterapeuty. Gorzej, jeśli nagły atak bólu kręgosłupa przydarzy Ci się późnym wieczorem lub w weekend albo święto. Jasne, zawsze możesz jechać na pogotowie (i nie twierdzę, że nie powinnaś tego zrobić), jednak nie oszukujmy się, wszyscy wiemy jak działa nasza służba zdrowia. Jeśli, nawet pomimo ogromnego bólu, będziesz w stanie utrzymać się na nogach i nie zostaną stwierdzone żadne z zagrażających  objawów (o tym później), bardzo często nie zostaniesz potraktowana priorytetowo.

Jak więc sobie pomóc, kiedy właśnie doznałaś ostrego bólu kręgosłupa?

 

Co to znaczy “ostry ból”?

Wszelkie dolegliwości jakie odczuwamy w ciele możemy zakwalifikować albo jako ból ostry albo przewlekły.

Ostry ból to taki, który pojawia się nagle, z dużą intensywnością. Jest to pewien mechanizm obronny organizmu. Pełni on funkcję ostrzegająco-ochronną, czyli “informuje” nas o tym, że tkanki w bolesnej okolicy ciała uległy uszkodzeniu lub wystąpiły jakieś czynniki chorobowe zagrażające zdrowiu. Taki ból może trwa zwykle od 7 do 10 dni. Często ustępuje on samoistnie, jednak należy pamiętać, że ignorowany i nieleczony ból ostry może przerodzić się w ból przewlekły.

Ból przewlekły to ból trwający ponad 3 miesiące. Ten rodzaj bólu może być odczuwany nieustannie (np. ciągły ból kręgosłupa, pojawiający się każdym razem po długim siedzeniu) lub może występować epizodycznie (np. w postaci migreny). Nie jest on na tyle intensywny, aby uniemożliwiał codzienne funkcjonowanie, jednak może je skutecznie utrudnić. Ból przewlekły nie musi być objawem choroby, ale jeśli występuje bardzo długo, staje się chorobą samą w sobie. Często osoby cierpiące na ból przewlekły przyjmują to jako naturalną dolegliwość, jest to coś z czym nauczyli się żyć  i, nierzadko, nic z nim nie robią. Niestety, nieleczony, może się stopniowo pogarszać i przerodzić w poważne schorzenia.

Jakikolwiek rodzaj bólu odczuwamy, nie można go bagatelizować. Każdy z nich jest informacją, że w organizmie dzieje się coś niedobrego i trzeba dowiedzieć się co, aby schorzenie wyeliminować.

Wiesz już jak interpretować ból, który odczuwasz, teraz czas dowiedzieć się, jak sobie z nim poradzić.

 

Leki przeciwbólowe

Choć nie jestem zwolenniczką stosowania leków przy każdej, nawet najmniejszej dolegliwości, to zdarzają się sytuacje, kiedy nie można tego uniknąć. Taką sytuacją może być atak ostrego bólu krzyża. Jeśli ból, który odczuwasz uniemożliwia Ci poruszanie się, czy przyjęcie jakiejkolwiek pozycji odciążającej – weź tabletkę. Pomoże Ci to trochę opanować sytuację i podjąć kolejne kroki. Mogą to być leki, które przepisał Ci lekarz na pogotowiu (jeśli tam udałaś się najpierw) lub jakiekolwiek inne, które masz w domu.

Zasada jest jedna – stosujemy największą, możliwą dawkę leku, przez możliwie jak najkrótszy czas. Czyli: lepiej wziąć jedną, mocną tabletkę w ciągu dnia, niż stosować słabszy lek kilka razy dziennie. Jeśli w kolejnych dniach ból, który odczuwasz jest słabszy i jesteś w stanie funkcjonować bez tabletki, staraj się to zrobić. Twój żołądek Ci za to podziękuje.

 

Pozycje odciążające, przeciwbólowe

W sytuacji ostrego bólu ważne jest, aby kręgosłup maksymalnie odciążyć i dać mu możliwość do regeneracji. Pomocne będą tutaj pozycje odciążające, które znacznie zmniejsza odczuwanie bólu.

 

Pozycja krzesełkowa

Pozycją, która najczęściej przynosi ulgę w bólu krzyża jest tzw. “pozycja krzesełkowa”. Poprzez ugięcie nóg, odciąża ona kręgosłup i minimalizuje ucisk na dyski lub korzenie nerwowe.

Połóż się na plecach z nogami ugiętymi w biodrach i kolanach. Podudzia oprzyj wygodnie na krześle ustawionym na łóżku. Zamiast krzesła możesz wykorzystać do tego dużą piłkę lub kilka poduszek, czy kołdrę.

 

pozycja krzesełkowa przy bólu kręgosłupa

 

Leżenie na boku z poduszką między kolanami

Pozycja na boku również przynosi ulgę obolałemu kręgosłupowi, a poduszka między kolanami zabezpiecza przed rotowaniem miednicy, które może nasilać ból.

Połóż się na boku, lekko ugnij nogi, jednak nie przyciągaj ich zbyt blisko do brzucha, ponieważ to może nasilić dolegliwości. Między kolanami umieść poduszkę lub zrolowany ręcznik.

 

pozycja na boku przy bólu kręgosłjupa

 

Pozycje te możesz stosować naprzemiennie (zmieniając je maksymalnie co 2 godziny), co pozwoli odpocząć obolałym mięśniom.

 

Odciążenie kręgosłupa w siedzeniu

Kiedy ból nieco osłabnie lub kiedy nie masz możliwości pozostania w łóżku, możesz wypróbować, krótkie ćwiczenie, które wpływa korzystnie na odżywienie i regenerację krążków międzykręgowych.

Usiądź na krześle. Dłonie zaciśnij w pięści i ułóż je tuż przy biodrach. Opierając ciężar ciała na rękach, powoli i delikatnie unieś się do góry, odrywając pośladki od krzesła. Takie ćwiczenie często przynosi dużą ulgę. Wykonuj je przez ok 3 min i staraj się powtarzać jak najczęściej, np co 2 godziny. Pamiętaj, aby nie wykonywać szybkich i gwałtownych ruchów. Pilnuj, aby Twoje stopy cały czas dotykały podłogi. Jeśli podczas wykonywania tego ćwiczenia odczuwasz jakikolwiek ból powinnaś zaprzestać jego wykonywania.

 

odciążenie przy bólu kręgosłupa

 

Schładzanie bolesnej okolicy

Od dawna wiadomo, że schładzanie bolesnej okolicy może nieco zmniejszyć odczuwanie bólu. Możesz wykorzystać do tego specjalne żele chłodzące, które kupisz w aptece, lub po prostu skorzystać z zapasów z Twojej zamrażarki 🙂 Pamiętaj tylko, aby okładu nie robić bezpośrednio na skórę (grozi to odmrożeniem), czegokolwiek byś nie używała – owiń to w bawełnianą ściereczkę i dopiero przyłóż do ciała.

 

Masaż

Delikatny masaż mięśni wokół bolesnej okolicy również może zmniejszyć odczuwanie bólu. Nie mówię tu o profesjonalnym masażu, ale warto poprosić bliską osobę, aby lekko rozmasowała spięte mięśnie.

 

Ruszaj się

Jeszcze nie tak dawno uważano, że w przypadku ostrego bólu krzyża należy pozostać w łóżku do czasu ustąpienia dolegliwości. Najnowsze badania wykazują jednak, że bezruch nie sprzyja szybszemu powrotowi do zdrowia. A wręcz może go utrudniać. Kilka dni bezustannego leżenia może prowadzić do osłabienia mięśni i ograniczeń ruchomości w stawach. Kiedy po takim czasie w końcu wstaniesz z łóżka, może okazać się, że Twoja sprawność znacząco spadła i będziesz potrzebowała trochę czasu, aby na przywrócić prawidłowe funkcjonowanie mięśni. Dlatego tak ważne jest, aby nawet podczas ostrych dolegliwości, nie rezygnować z ruchu całkowicie. Wystarczy, że kilka razy dziennie wstaniesz i będziesz spacerować po mieszkaniu ok 5-10 min. W wielu przypadkach taka krótka dawka ruchu zmniejsza odczuwanie bólu.

 

Pij dużo wody

Krążki międzykręgowe to galaretowata substancja, która w 70% składa się z wody. Wraz z wiekiem oraz z powodu częstych przeciążeń, ulegają one degeneracji na skutek utraty wody właśnie. Powoduje to osłabienie jego wytrzymałości i zmniejszenie funkcji amortyzującej kręgosłupa, a to z kolei powoduje większe ryzyko wystąpienia epizodów bólowych oraz uszkodzeń kręgosłupa. Dlatego, jeśli taki atak bólu Ci się przytrafił, nie możesz zapominać o piciu dużej ilości wody. Pomoże to w lepszym nawodnieniu i odżywieniu dysku, a tym samym przyspieszy jego regenerację.

 

Odwiedź fizjoterapeutę

Pomimo, że podane przeze mnie sposoby pozwalają znacznie ograniczyć dolegliwości bólowe, nie zastąpią one jednak wizyty w gabinecie fizjoterapeuty. Przeprowadzi on dokładne badanie i zastosuje leczenie, które pomoże w powrocie do sprawności i zapobiegnie takim epizodom w przyszłości. O ile będziesz stosować się do jego zaleceń oczywiście 🙂 Także jak tylko to będzie możliwe, umów się na wizytę i skorzystaj z pomocy profesjonalisty.

 

Kiedy do lekarza?

Ból, sam w sobie, stanowi ogromny problem i dyskomfort. Jest dobrze, kiedy możemy sobie z nim poradzić “domowymi” sposobami lub dzięki pomocy fizjoterapeuty. Są jednak takie sytuacje i towarzyszące im objawy, kiedy nie ma na co czekać i należy udać się do lekarza.

Objawy te nazywane są “czerwonymi flagami” i wystąpienie któregokolwiek z nich, świadczy o poważnym uszkodzeniu lub patologii, która wymaga natychmiastowej interwencji.

Czerwone flagi:

  • bóle nocne, zwłaszcza jeśli są silniejsze niż ból odczuwany w ciągu dnia,
  • ból, który nie ustępuje w żadnej z pozycji, a każdy ruch powoduje tylko jego nasilenie,
  • utrata masy ciała bez konkretnej przyczyny,
  • zespół ogona końskiego (zaburzenia czucia kończyny poniżej kolana, zaburzenia w pracy zwieraczy, niemożność oddawania moczu, czy stolca, zniesienie odruchów, osłabienie siły mięśni kończyn dolnych, zaburzenia czucia w okolicy krocza, pośladków i ud, zaburzenia potencji)

 

Profilaktyka

Kiedy ostry ból minie, na początku staramy się dbać o kręgosłup, aby nie doszło do powtórki z rozrywki. Jednak, kiedy przez dłuższy czas dolegliwości nie wracają, mamy tendencję do zapominania, o tym jak bardzo bolało 🙂 A to właśnie profilaktyka i działanie w okresie kiedy nie boli, przynosi najlepsze efekty. Jak to mówią – lepiej zapobiegać, niż leczyć.

Bardzo ważne będzie tutaj pilnowanie prawidłowej pozycji siedzącej, zwłaszcza jeśli spędzasz dużo czasu za biurkiem. O tym, jak taka pozycja powinna wyglądać i jak dbać o swój kręgosłup kiedy masz pracę siedzącą pisałam w tym artykule.

Jako, że do urazów kręgosłupa dochodzi najczęściej podczas wykonywania codziennych obowiązków, warto poznać zasady ergonomii. Świadomość tego jak prawidłowo podnosić i przesuwać ciężkie przedmioty, jak się schylać, siadać czy wstawać może wiele zmienić w funkcjonowaniu kręgosłupa.

Jeśli chcecie wpis na temat prawidłowego wykonywania czynności domowych – dajcie znać w komentarzach 🙂

Na stan kręgosłupa, ale też innych stawów, będzie miała również masa ciała. Im będzie ona większa, tym większe będzie stanowić obciążenie. Dlatego warto zadbać o utrzymanie wagi na odpowiednim poziomie. Pomocna będzie tu odpowiednia dieta oraz aktywność fizyczna. No właśnie, nie można zapomnieć o regularnym ruchu, który pozwoli na utrzymanie mięśni i stawów w jak najlepszej kondycji i ograniczy skutki siedzącego tryby życia.

 

Mam nadzieję, że żadna z Was nie znajdzie się w sytuacji, w której będzie zmuszona skorzystać z rad podanych w tym artykule. Warto jednak te sposoby znać i wiedzieć jak je zastosować.

 

A Tobie zdarzył się kiedyś epizod ostrego bólu kręgosłupa? Jak sobie poradziłaś?